Aktywny senior – profilaktyka i rehabilitacja seniora

Kojarzysz słowa „to już ten wiek”? Wiele osób wychodzi z założenia, że na pewnym etapie naszego życia stawy są już zużyte, a ból jest nieunikniony. Czy tak jest rzeczywiście? Jak wynika z naszych doświadczeń, kluczem jest trafna diagnoza. To dzięki niej możemy ocenić, co możemy z danym bólem czy schorzeniem zrobić, a czego nie. Jedno jest natomiast pewne: wiek czy nadwaga pacjenta to jeszcze nie diagnoza.

A na jaki rodzaj bólu najczęściej skarżą się seniorzy? U większości naszych pacjentów przyczynami bólu są zmiany funkcjonalne wynikające z nadmiernego napięcia jakiegoś mięśnia i przeciążenia jego przyczepu, zbyt słaba praca mięśni, które powinny brać na siebie większe obciążenie, zmiany w tkankach miękkich wynikające z mikrourazów, niezagojone krwiaki i niepełny zakres ruchu stawów. Wszystkie z tych dysfunkcji można zdiagnozować na podstawie badania fizjoterapeutycznego i skutecznie usunąć przyczynę bólu.

Często występującym schorzeniem jest także ból promieniujący od kręgosłupa objawiający się wyłącznie w okolicy kolana, palca czy kostki. Zdarzają się także stany zapalne: zaczerwienienie, permanentny, często obustronny ból zajmujący kilka stawów, który jest odczuwalny nawet w spoczynku.

Należy do tego dodać zmiany strukturalne – w przypadku kolana może to być na przykład uszkodzona łąkotka. Część z nich diagnozujemy na podstawie testów manualnych i wywiadu z pacjentem, a w przypadku braku poprawy po rehabilitacji odsyłamy do naszego ortopedy, który może zaproponować konkretny zabieg, na przykład zszycie łąkotki, a w ostateczności wszczepienie endoprotezy.

Ostatnia grupa schorzeń to problemy naczyniowo-krążeniowe: stały obrzęk (zwykle całej kończyny), zmiany w kolorycie i temperaturze skóry, chromanie przestankowe. W takim wypadku wstępnie diagnozujemy pacjenta, po czym odsyłamy go do chirurga naczyniowego.

Przed umówieniem wizyty w naszym Centrum warto zaobserwować, w jakich konkretnie sytuacjach pojawia się ból (na przykład podczas kucania, wstawania, w nocy, nad ranem czy po wysiłku), a dodatkowo spróbować określić jego lokalizację oraz rodzaj (kłujący, promieniując, punktowy, piekący) i zastanowić się, od jak dawna się utrzymuje. Fizjoterapeuta, który dodatkowo przeprowadzi badanie manualne, będzie w stanie postawić dzięki temu właściwą diagnozę i ustalić odpowiedni sposób postępowanie.

Wbrew powszechnym opiniom, obecnie zmiany zwyrodnieniowe nie muszą wcale być przyczyną bólu, a zapalenie dwóch stawów nie oznacza, że trzeci staw boli z tego samego powodu. Podeszły wiek często charakteryzuje się złożonością schorzeń, wobec czego należy wziąć pod uwagę wiele czynników. Na podstawie badania fizjoterapeutycznego możemy określić przyczynę bólu (strukturalną, funkcjonalną, zapalną, neurologiczną, naczyniową lub narzędziową) i stwierdzić, w czym jesteśmy w stanie pomóc, a co wymaga szerszej diagnostyki.

Warto ponadto pamiętać, że aby utrzymać stawy w dobrej kondycji należy dbać o pełny zakres ruchomości. Jednocześnie, to bardzo ważne, by ćwiczenia dostosowywać do swojej kondycji, a utrudnienia wprowadzać stopniowo, tak by nie sprawić sobie bólu. A oto kilka prostych ćwiczeń, które pomogą seniorom zachować dobrą formę:

Rozciąganie przedniej części uda

Połóż się na łóżku na brzuchu. Jedną nogą pozostaw poza łóżkiem. Ugnij ją w kolanie i oprzyj o podłogę. Chwyć kostkę drugiej nogi i przyciągnij ją do siebie. Taką pozycję utrzymaj przez jedną minutę.

Rozciąganie tylnej części uda

Połóż się na plecach, unieś jedną nogę w górę i obejmij ją obiema dłońmi pod kolanem. Druga noga pozostaje na dole. Wykonuj wyprost kolana około 15 razy, aż do momentu, kiedy poczujesz rozciąganie.

Rozciąganie łydki

Stań w wykroku przodem do ściany, ręce oprzyj o ścianę. Nie odrywaj pięty tylnej nogi od podłogi i pogłębiaj pozycję, łącznie utrzymując ją przez trzy minuty.

 

Autor porad: mgr Witold Sodel